Polskie Towarzystwo Okulistyczne uczestniczyło w Forum Zdrowia Kobiet 2026. PTO reprezentowała prof. dr hab. n. med. Marta Misiuk-Hojło z Katedry i Kliniki Okulistyki Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego we Wrocławiu, członkini Zarządu Głównego PTO oraz Przewodnicząca Oddziału Dolnośląskiego PTO.

Debata poświęcona była menopauzie jako punktowi zwrotnemu w życiu kobiety. Dla wielu kobiet jest to okres wiążący się z szeregiem objawów wpływających na zdrowie, samopoczucie i codzienne funkcjonowanie. Jednocześnie wzrasta wówczas ryzyko wielu chorób przewlekłych. Prof. Misiuk-Hojło omówiła podczas debaty zależności między menopauzą a zdrowiem narządu wzroku, zwracając uwagę na znaczenie profilaktyki okulistycznej w tym okresie życia.

Zespół suchego oka jako główny problem pacjentek

W swoim wystąpieniu prof. Misiuk-Hojło zwróciła uwagę, że około 30% kobiet w okresie okołomenopauzalnym oraz ponad 60% kobiet w okresie menopauzy doświadcza specyficznych dla swojej płci, związanych ze zmianami hormonalnymi, problemów ze wzrokiem. Jednym z najczęstszych jest zespół suchego oka. Profesor podkreśliła jednak, że w wielu przypadkach problem ten nie wiąże się z odczuwalną suchością oczu, lecz z ich łzawieniem.

Niezbędne jest zachęcanie pacjentek do dodatkowego nawilżania oczu, szczególnie gdy spędzają dużo czasu przed komputerem lub przebywają w klimatyzowanych pomieszczeniach, na przykład podczas podróży samolotem. Środki nawilżające oczy są często traktowane jako suplementy diety, dlatego nie wymagają recepty, a najskuteczniejsze z nich zawierają kwas hialuronowy. Wśród tzw. „sztucznych łez” oraz innych kropli okulistycznych najlepsze są natomiast te, które nie zawierają konserwantów, ponieważ substancje te mogą dodatkowo podrażniać oko.

Stosowanie środków nawilżających ma poprawić nie tylko komfort fizyczny kobiet, ale również ich komfort psychiczny, ponieważ redukują one zaczerwienienie oczu, które u wielu pacjentek może powodować dyskomfort i obniżać pewność siebie.

Konieczność wizyt u okulisty

W swoim wystąpieniu profesor podkreśliła również konieczność zachęcania kobiet do regularnych wizyt okulistycznych, a nie jedynie konsultacji z farmaceutą, co często ma miejsce. Objawy zespołu suchego oka mogą bowiem być pierwszym sygnałem zapalenia spojówek lub zmian dotyczących głębszych struktur oka. Lekarz powinien w pierwszej kolejności wykluczyć te schorzenia, a następnie monitorować stan narządu wzroku i rozwój ewentualnych chorób związanych nie tyle z płcią, ile z wiekiem.

Profesor zaznaczyła, że nie ma potrzeby odbywania kontroli co miesiąc, jednak regularne wizyty, na przykład co pół roku, pozwalają ocenić kondycję oczu oraz wykryć inne problemy ze wzrokiem wynikające z biologicznego procesu starzenia. Zwróciła uwagę, że część poważnych chorób oczu występuje statystycznie częściej po 40. i 50. roku życia.

Jaskra u kobiet

Prof. Misiuk-Hojło wskazała, że po 45. roku życia statystycznie wzrasta ryzyko wystąpienia jaskry, która często przez 10, a nawet 15 lat może rozwijać się bezobjawowo. Jej rozpoznanie jest możliwe wyłącznie podczas specjalistycznych badań, takich jak badanie dna oka czy ocena pola widzenia.

Profesor zachęciła do przypominania kobietom w okresie menopauzalnym o konieczności wizyty u okulisty i wykonania zaleconych badań. Jak podkreśliła, gdy w wieku 60-70 lat pojawiają się ograniczenia pola widzenia lub inne zaburzenia ostrości wzroku, zatrzymanie postępu choroby może być już niemożliwe.

Zwróciła uwagę, że jaskra jest chorobą nerwu wzrokowego, którego nie potrafimy zregenerować, i stanowi najczęstszą ukrytą przyczynę pogorszenia widzenia. Wczesne wykrycie schorzenia, już w wieku 40-50 lat, oraz odpowiednie leczenie pozwalają jednak zachować wzrok i dobre widzenie przez wiele kolejnych lat.

W debacie wzięły również udział:

  • prof. dr hab. n. zdr. Agnieszka Brodowska, prof. PUM z Kliniki Ginekologii, Endokrynologii i Ginekologii Onkologicznej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 1 im. prof. Tadeusza Sokołowskiego Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie,
  • dr n. med. Agnieszka Gorgoń-Komor, senatorka RP, wiceprzewodnicząca Senackiej Komisji Zdrowia,
  • dr n. o zdr. Anna Janik, wiceprezeska Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, przewodnicząca Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Katowicach,
  • prof. dr hab. n. med. Violetta Skrzypulec-Plinta, kierowniczka Katedry Zdrowia Kobiety Zakładu Zdrowia Reprodukcyjnego i Seksuologii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach,
  • dr hab. n. med. Iwona Szydłowska, adiunkta w Klinice Ginekologii, Endokrynologii i Ginekologii Onkologicznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

Zachęcamy do obejrzenia całego spotkania dostępnego pod linkiem: https://www.forumzdrowiakobiet.pl/2026/pl/panel/8376.html

Forum odbyło się w dniach 18-19 czerwca 2026 roku w MCK w Katowicach. PTO było Partnerem Merytorycznym wydarzenia.