Sesja Polskiego Towarzystwa Okulistycznego podczas XXII Forum Rynku Zdrowia, które odbyło się 27 października w Warszawie.

W sesji uczestniczyli:

  • prof. dr hab. n. med. Ewa Mrukwa-Kominek, Prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego (PTO),
  • prof. dr hab. n. med. Iwona Grabska-Liberek, Przewodnicząca Sekcji Schorzeń Rogówki PTO,
  • prof. dr hab. n. med. Dariusz Dobrowolski, Wiceprezes PTO.

Potrzeba analizy wydatków i zasad refundacji zabiegów wykonywanych za granicą

PTO wyraziło sprzeciw wobec rozszerzania leczenia transgranicznego na kolejne zabiegi okulistyczne bez uprzedniej analizy finansowej i organizacyjnej. Według dostępnych danych w 2025 r. NFZ zapłacił 46 mln zł za operacje zaćmy u 15 tys. osób.

Eksperci wskazali, że czas oczekiwania na operację zaćmy w Polsce wynosi około 2-4 tygodni. Nie występują również kolejki do witrektomii jaskry. W ich ocenie argument o długim czasie oczekiwania na zabieg nie odzwierciedla obecnej sytuacji w kraju. Podkreślili ponadto, że operacja zaćmy nie jest zabiegiem pilnym. Zwrócili także uwagę, że polskie ośrodki dysponują odpowiednią kadrą i zapleczem, a standard krajowej okulistyki jest wysoki.

Polskie szpitale wykonują zabiegi i odpowiadają za leczenie powikłań

Eksperci podkreślili znaczenie kontroli pacjentów po zabiegach, która umożliwia monitorowanie jakości opieki i występowania powikłań. Zwrócili również uwagę, że pacjenci operowani za granicą mogą później wymagać pomocy w Polsce, a krajowe szpitale zapewniają całodobową opiekę, również w przypadku powikłań po zabiegach wykonanych poza granicami kraju.

W debacie odniesiono się także do argumentu dotyczącego soczewek wieloogniskowych. Eksperci zakwestionowali tezę, że wyjazdy na operacje zaćmy wynikają przede wszystkim z potrzeby uzyskania takich soczewek, i wskazali na przypadki pobierania za granicą dodatkowych opłat za soczewki oferowane w Polsce w standardzie opieki. Zwrócili ponadto uwagę na brak rozwiązań organizacyjnych, które zachęcałyby pacjentów do korzystania z krajowych ośrodków.

Rekomendacje i postulaty ekspertów:

  • Analizowanie przez NFZ wydatków na refundację leczenia transgranicznego i ocena, w jakim zakresie środki te mogłyby wspierać krajowe placówki.
  • Ochrona możliwości operacyjnych i rentowności polskich szpitali, które mogą wykonywać więcej zabiegów, lecz napotykają ograniczenia organizacyjne i finansowe, w tym opóźnienia w płatnościach za wykonane świadczenia.
  • Uwzględnienie faktu, że polskie szpitale zapewniają całodobową opiekę i leczą powikłania, również po zabiegach wykonanych za granicą.
  • Zapewnienie pacjentom rzetelnej informacji o możliwościach leczenia w Polsce.
  • Uwzględnienie stanowiska PTO dotyczącego zasad leczenia transgranicznego, przedstawionego na stronie pto.com.pl.

PTO nie kwestionuje prawa pacjentów do korzystania z leczenia w Unii Europejskiej, lecz postuluje o dokładną analizę wydatków i wzmocnienie krajowych ośrodków. Eksperci podkreślili, że publiczne pieniądze powinny wspierać polskie szpitale i potencjał polskiej okulistyki, a odpowiedzialność za leczenie powikłań nie powinna spoczywać na krajowych placówkach przy jednoczesnym ograniczaniu ich możliwości operacyjnych.

Stanowisko Polskiego Towarzystwa Okulistycznego w sprawie zmian zasad zwrotu kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw – druk sejmowy nr 3141, sprawozdanie Komisji Zdrowia nr 3201 z dnia 26.10.2026 roku – dostępne jest na stronie: https://pto.com.pl/stanowiska/

Retransmisja spotkania dostępna jest na stronie: https://www.forumrynkuzdrowia.pl/2026/pl/panel/8592.html