Do oddziału okulistycznego zgłosił się 43-letni pacjent, który 2 lata wcześniej doznał urazu tępego oka prawego, w wyniku czego doszło do znacznego stopnia podwichnięcia soczewki, z obecnością ciała szklistego w komorze przedniej i z jaskrą wtórną. W dwa tygodnie po urazie u pacjenta usunięto częściowo zmętniałą, podwichniętą soczewkę za pomocą pars plana witrektomii i fakofragmentacji, i wszczepiono sztywną, przedniokomorową soczewkę wewnątrzgałkową. Uzyskano dobrą ostrość wzroku (0,9) z niewielką korekcją okularową (- 1,0 D.) W ostatnich kilku miesiącach pacjent zauważył pogorszenie ostrości wzroku. Badanie OCT wykazało obrzęk w plamce, delikatną błonę nasiatkówkową oraz trakcje szklistkowo-siatkówkowe. Co będzie najlepszym sposobem postępowania w opisanym stanie?

Aby przejść do Quizu i zdobyć punkty edukacyjne,

zaloguj się poniżej i kliknij "Rozpocznij"

Tematem tego wykładu jest torbielowaty obrzęk plamki w chirurgii zaćmy.

Operacja usunięcia zaćmy (fakoemulsyfikacja) z implantacją soczewki wewnątrzgałkowej należy do operacji bezpiecznych. Ilość powikłań, zwykle łagodnych, jest niewielka (< 5 %). Sukces operacyjny jest osiągany w około 90% przypadków. Torbielowaty obrzęk plamki jest stosunkowo częstym powikłaniem.

Definicja według Amerykańskiej Akademii Okulistycznej (AAO) mówi, że CME polega na pogrubieniu siatkówki w plamce z powodu przerwania bariery krew-siatkówka. Prowadzi to do przecieku z okołodołkowych naczyń włosowatych i gromadzenia się płynu w przestrzeniach międzykomórkowych, głównie w warstwie splotowatej zewnętrznej. Dochodzi wtedy do upośledzenia widzenia, spowodowanego pogrubieniem siatkówki i obecnością płynu, który zmienia architekturę fotoreceptorów. 

Objawy CME to: obniżenie ostrości wzroku, obniżenie poczucia kontrastu i widzenia barwnego, metamorfopsje, mikropsje oraz obecność mroczka centralnego.  

Zespół Irvine-Gassa (Pseudophakic CME), jest procesem zapalnym, pojawiającym się w około 20% przypadków po operacji usunięcia zaćmy z implantacją soczewki wewnątrzgałkowej, ale tylko u 1-2% pacjentów bez czynników ryzyka dochodzi do klinicznie istotnego obniżenia ostrości wzroku. U pacjentów, u których doszło do powikłań operacyjnych, głównie uszkodzenia torebki tylnej soczewki, odsetek ten wzrasta do 20%. 

CME pojawia się zwykle w okresie 6-10 dni po operacji i w 95% przypadków  ustępuje samoistnie w okresie 6 miesięcy. 

Ryzyko powstania CME po operacji zaćmy jest zależne od czynników miejscowych, ogólnych i związanych z zabiegiem. 

  • Cukrzyca
  • Przedarcie torebki tylnej
  • Wcześniejsza obecność błony nasiatkówkowej
  • Zapalenie błony naczyniowej
  • Przebyty zakrzep żyły środkowej siatkówki
  • Stan po operacyjnym leczeniu odwarstwienia siatkówki
  • Wcześniejsze stosowanie prostaglandyn

Możliwości leczenia obejmują: